Fry. dogge en digen toegepast voor de betekenis Ned. doen
|
Ned. wij doen heeft als Fry. equivalent wy dogge. En de verleden tijd voor Ned. wij deden
was wy digen tot wy diene dat vanaf de 19e eeuw ging overheersen. Vooral die weggedrukte
verleden tijd toont dat grond, veen e.d. verplaatsen in ons taalgebied een overeenkomstige verwoording had als Eng.
dig toen en waar die betekenis veelal het doen (en laten) in de betekenis van werken betrof.
Onderstaande citaten van Fry. dwaan (Ned.doen) uit het 'Wurdboek fan de Fryske Taal' (1987) onderbouwen dat.
|
|---|
| 1807 | Der dogste wol oan
|
|---|
| 1824 | Dy net dogt, net het
|
|---|
| 1826 | Dog nou nin minske meer melest
|
|---|
| 1829 | Broek jo skonken, dog de sprong, rin foart
|
|---|
| 1829 | Ik dog Sijn wet
|
|---|
| 1829 | Hôlle lju / Meitse . . . ien grut / Pohei, in dogge ien great wird fen her moed
|
|---|
| 1857 | Wij kinne uus natuur net uutroeie, ho folle gewelt wij der ek op dogge
|
|---|
| 1858 | Hja dogge al hjar dwaen om fen di minscen sjoen to wirden
|
|---|
| 1864 | De boekweet . . . wol huning jaen, sadat de byen 't der nou al ridlik goed dogge
|
|---|
| 1864 | Hwet dogge wy hier mei dat freamde folk in Flearterp?
|
|---|
| 1869 | Dug 't man, dògh it mar [cit. Halbertsma's 'Lex Frisonum' DUGE (vt. DIGE) Lat.
facere
|
|---|
| 1869 | Dògh ien dripke reamme yn 'e thé
|
|---|
| 1879 | Hwet neame jimme my Heare, Heare! en dogge net itjinge ik siz?
|
|---|
| 1893 | Ljue dy 't yn 'e polityk dogge
|
|---|
| 1894 | Hja hiene it hert net, yet mear fan 'e minsken to easkjen, as hja al digen
|
|---|
| 189? | Hja dogge al hjar dwaen om fen 'e minsken sjoen te wirden (Halb. Matth.XXIII,5)
|
|---|
| 1916 | Hja dogge de Romeinen wichtige tsjinsten
|
|---|
| 1917 | Allegearre dogge hja der harres ta om it Frysk yn 'e knipe te setten
|
|---|
| 1923 | Ierdappelsette dogge se hjir en folle mear
|
|---|
| 1936 | Krekt as jimme 't der om dogge, altyd en ivich dy doar op 'e skoattel
|
|---|
| 1942 | Lûden dy't it by sljuchtwei resitearjen goed dogge, wirkje fersteurend as se songen wirde
|
|---|
| 1942 | Prachtich dogge de giele blommen it twisken de krekt omkrolde bledtsjes
|
|---|
| 1943 | Dêrtsjinoer steane dan oare planten, dy't it sa min dogge op dyselde grûn
|
|---|
| 1950 | De sintrale banken dogge tsjinst as in soarte fan clearing-ynstitút
|
|---|
| 1950 | Jim dogge it jimsels, dat jim altyd spul hawwe
|
|---|
| 1961 | Wy dogge in kuijer
|
|---|
| 1966 | Wy dogge net oan 'e tsjerke
|
|---|